چالشهای Performance در محیطهای Oracle RAC هنگام استفاده از Ordered Sequences
مفاهیم پایه و تعاریف
SEQUENCE چیست؟
بسیاری از برنامه ها ی کاربردی نیاز به مقادیر یکتا در بعضی از ستون ها دارند ، می توان این مقادیر را از طریق برنامه کاربردی و یا از طریق یک sequence ایجاد نمود . در واقع sequence یکی از اشیای بانک اطلاعاتی اوراکل می باشد که برای تولید اعداد منحصر بفرد (معمولا INTEGER )بصورت توالی جهت درج در ستون های جداول از آن استفاده می شود پس Sequence، یک شیء مستقل از جدول است و با مکانیزمهای بسیار سریع خود، بدون اینکه درگیر قفل کردن جدول شود، عدد بعدی را تحویل میدهد.مهمترین استفاده sequence ها ستون های primary key و unique key می باشند که باید در هر ردیف دارای مقادیر یکتا باشد . sequence ها می توانند اعداد را بصورت صعودی یا نزولی تولید کنند .Sequenceها به صورت مستقل در Data Dictionary در جدولی به نام USER_SEQUENCES ذخیره می شوند بنابراین یک SEQUENCE می تواند برای بیش از یک جدول مورد استفاده قرار گیرد.
برای ساخت یک Sequence در اوراکل، syntax اصلی بصورت زیر است
CREATE SEQUENCE sequence_name
[START WITH n]
[INCREMENT BY n]
[MINVALUE n | NOMINVALUE]
[MAXVALUE n | NOMAXVALUE]
[CYCLE | NOCYCLE]
[CACHE n | NOCACHE]
[ORDER | NOORDER];
پارامتر های کلیدی :
برای درک چالش اصلی، ابتدا باید دو مفهوم زیر را به تعریف می کنیم:
1-پارامتر NOCACHE / CACHE
یکی از پارامتر های عملکردی انتخاب CACHE و NOCACHE است این پارامترها تعیین میکنند که دیتابیس چقدر سریع عمل کند، CACHE نمودن مقادیر SEQUENCE در حافظه باعث دسترسی سریعتر به مقادیر تولید شده توسط SEQUENCE می گردد . در اینصورت هر درخواست برای عدد به جای تولید آن از SEQUENC از CACHE حافظه (SGA ) درخواست می گردد . وقتی که آخرین عدد تولید شده در CACHE مورد استفاده قرار گرفت ، در اولین درخواست بعدی مجددا به تعداد مشخص شده برای پارامتر CACHE عدد تولید شده در آن قرار می گیرد.
1-1-حالت CACHE
در حالت CACHE (مثلاً CACHE 20
پیش فرض )، اوراکل وقتی میخواهد عدد تولید کند، فقط یک بار به دیسک مراجعه میکند و ۲۰ عدد را یکجا میخواند و در حافظه RAM (SGA) قرار میدهد.
- نحوه کار:
- درخواست اول: اوراکل از دیسک اعداد ۱ تا ۲۰ را میگیرد. عدد ۱ را به تو میدهد. (۱۹ عدد در RAM میماند).
- درخواست دوم: عدد ۲ را از RAM به تو میدهد. (۱۸ عدد در RAM میماند).
- … تا زمانی که RAM خالی شود.
- مزیت :سرعت بالا. چون عملیات خواندن از RAM بسیار سریعتر از خواندن از دیسک است، فشار روی سیستم بسیار کم میشود.
- عیب :ایجاد فاصله (Gap) اگر سیستم ناگهان خاموش شود یا Crash کند ، اعدادی که در RAM بودند (مثلاً اعداد ۱۵ تا ۲۰) از بین میروند. وقتی دیتابیس بالا بیاید، Sequence از عدد ۲۱ ادامه میدهد. یعنی اعداد ۱۵ تا ۲۰ در تاریخچه تو هرگز وجود نخواهند داشت.
1 -2- حالت NOCACHE
در حالت NOCACHE اوراکل اجازه ندارد هیچ عددی را در RAM نگه دارد.
- نحوه کار:
- هر بار که یک کاربر درخواست عدد جدید میکند، اوراکل مجبور است مستقیماً به دیسک مراجعه کند، عدد را پیدا کند، آن را تغییر دهد و ذخیره کند و سپس به کاربر بدهد.
- مزیت: دقت و پیوستگی. هیچ عددی از دست نمیرود. اگر سیستم خاموش شود، دقیقاً از همان عددی که آخرین بار روی دیسک نوشته شده بود، ادامه میدهد. هیچ Gap یا فاصله ایی ایجاد نمیشود.
- عیب :سرعت بسیار پایین. اگر تعداد درخواستهای INSERT در ثانیه زیاد باشد، دیتابیس به شدت کند میشود چون Bottleneck سیستم، همان سرعتِ نوشتن روی دیسک است.
2-پارامتر NOORDER / ORDER
1-2- NOORDER (حالت پیشفرض):
در این حالت، اوراکل تضمین نمیکند که اعداد تولید شده در کل دیتابیس، با ترتیب زمانی درخواستها همخوانی داشته باشند. هر Instance در RAC، یک Cache از اعداد را برای خود نگه میدارد.
2-2 -ORDER
با فعال کردن این ویژگی، شما از اوراکل میخواهید که تضمین کند اگر تراکنش A قبل از تراکنش B شروع شد، حتماً مقدار SEQUENCE مربوط به A باید کوچکتر از B باشد حتی اگر تراکنش A در Node 1 و تراکنش B در Node 2 اجرا شوند.
اگر چه SEQUENCE ها برای تولید اعداد بصورت متوالی مورد استفاده قرار می گیرند اما موارد زیر امکان ایجاد فاصله (Gap) بین اعداد تولید شده را سبب می شود :
اعداد تولید شده توسطSEQUENCEمستقل ازCOMMITیاROLLBACKمی باشند در نتیجه در صورت انجام عملROLLBACKمقادیر تولید شده توسطSEQUENCEاز بین می رود.خروج غیرعادی یا خاموش شدن سیستماگر مقادیر یکSEQUENCEبرای بیش از یک جدول استفاده شود انگاه بین مقادیر ستون فاصله ایجاد می شود .
از نسخه Oracle 12c به بعد، یک قابلیت به نام Identity Columns اضافه شده است که داخل خود ساختار جدول تعریف می شود و خودش مدیریت ستون رو بر عهده می گیرد حالا دیگر لازم نیست حتماً دستی Sequence بسازی اما در پسزمینه خودش از یک Sequence استفاده میکند.
مفهوم GC (Global Cache)
در یک سیستم معمولی Single Instance، حافظه فقط متعلق به یک دیتابیس است. اما در RAC، شما چندین Instance دارید که همگی به یک دیتابیس واحد روی دیسک دسترسی دارند. چالش اینجاست: اگر نود ۱، یک بلوک داده را در حافظه خود تغییر داد، نود۲ از کجا بفهمد که دادهای که در حافظه خودش دارد قدیمی شده است؟ اینجاست که Global Cache Service (GCS) و Global Cache Transport (GCT) وارد عمل میشوند.
وقتی در محیط RAC هستید، دیگر با یک حافظه (SGA )واحد طرف نیستید، بلکه با مجموعهای از حافظهها روبرو هستید که باید از طریق شبکه) (Interconnectبا هم هماهنگ شوند. و تمام عملیاتاتی که برای حفظ یکپارچگی دادهها بین Instanceهای مختلف انجام میشود را شامل میشود.GC مخفف Global Cache است و تمام عملیاتاتی که برای حفظ یکپارچگی دادهها بین Instanceهای مختلف انجام میشود را شامل میشود.
مفهوم Cache Fusion
در RAC، وقتی Node A میخواهد دادهای را بخواند که در حال حاضر در حافظه Node B موجود است، اوراکل سعی نمیکند آن را از دیسک بخواند چون دیسک کند است در عوض، از تکنولوژی Cache Fusion استفاده میکند تا بلوک داده را مستقیماً از حافظه Node B به حافظه Node A از طریق شبکه Interconnect منتقل کند ، بدون اینکه حتی یک بار به دیسک مراجعه شود. این یعنی انتقال داده از RAM به RAM.
بررسی مشکل در محیط RAC
در معماری Oracle Real Application Clusters (RAC)، هدف اصلی دستیابی به Scalability افقی از طریق توزیع بار بین چندین Instance است. با این حال، استفاده از برخی ویژگیهای منطقی مانند ORDER در SEQUENCEها، برخلاف انتظار، میتواند باعث ایجاد گلوگاههای شدید شده و اثر مثبت RAC را خنثی کند. اینجا به بررسی علت وقوع این پدیده میپردازیم
وقتی ORDER فعال است، اوراکل برای اینکه مطمئن شود Instance 2 همیشه شمارهای بزرگتر از Instance 1 تولید میکند، مجبور است از مکانیزمهای Global Synchronization استفاده کند. یعنی هر بار که یک Instance میخواهد شماره جدیدی بگیرد، باید با بقیه Instanceها هماهنگ شود تا “ترتیب” حفظ شود. این کار باعث ایجاد Contention روی Dictionary و مدیریت توزیع شمارهها میشود.
در واقع، وقتی ORDER را فعال میکنید، CACHE دیگر آن آزادی عمل قبلی را ندارد، چون هر Instance نمیتواند به تنهایی یک بلوک شماره بردارد و کار کند؛ بلکه باید منتظر تاییدیه بماند. حتی اگر شما CACHE 100 قرار داده باشید، به دلیل وجود دستور ORDER در RAC، اوراکل نمیتواند به هر نود اجازه دهد ۱۰۰ عدد را “همین الان و بدون پرسوجو” بردارد. چون اگر Node A شماره ۱۰۰ را بردارد و Node B همزمان بخواهد شماره ۱۰۱ را بردارد، اوراکل باید مطمئن شود که اول Node A شماره ۱۰۰ را برمیدارد و بعد Node B
در حالت ORDER در RAC، CACHE دیگر متعلق به نود نیست؛ بلکه مدیریتِ آن CACHE باید یکپارچه و Global باشد. برای اینکه ترتیب حفظ شود، اوراکل نمیتواند اجازه دهد هر نود به صورت مستقل از CACHE خودش استفاده کند.
قتی شما ORDER را فعال میکنید، اوراکل برای رعایت ترتیب، از یک ساختار دادهای در Data Dictionary استفاده میکند که اطلاعات آخرین شماره تولید شده را نگه میدارد. این اطلاعات در قالب یک Data Block در حافظه ذخیره میشود. (sequence metadata)وقتی Node A میخواهد این بلوک را برای گرفتن شماره جدید تغییر دهد Update) کند(، این بلوک در حالت Exclusive Mode قرار میگیرد.در همان لحظه، Node B هم میخواهد همین بلوک را بخواند یا تغییر دهد تا شماره بعدی را بگیرداما Node B میبیند که این بلوک توسط Node A در حال تغییر است Busy) است(
پس در حالت ORDER در RAC، به دلیل نیاز به هماهنگیِ لحظهای برای تضمین ترتیب، آن “استقلالِ نودها” از بین میرود. اوراکل مجبور است برای هر بار تولید شماره (یا در فواصل بسیار کوتاه)، وضعیت بلوکِ مدیریتِ SEQUENCE را بین نودها سینک کند. و آن بلوکی که حاوی اطلاعاتِ “آخرین شماره تولید شده” (Sequence Metadata) است، در سیستم با تراکنش بالا تبدیل به Hot Block میشود.
فرض کن دو Instance داریم: Instance A و Instance B. و یک Sequence داریم که تنظیم شده: CREATE SEQUENCE my_seq ORDER CACHE 20;
مرحله ۱: درخواست اولیه
یک کاربر در Instance A دستور INSERT را اجرا میکند. دیتابیس میفهمد که برای این ستون باید از my_seq استفاده شود. چون ORDER فعال است، Instance A میداند که نمیتواند صرفاً یک عدد از Cache محلی خودش بردارد و تمام کند، چون ممکن است نوبتِ Instance B باشد.
مرحله ۲: بررسی وضعیت (Global State Check)
در حالت NOORDER در مرحله قبل، Instance A فقط به Cache خودش نگاه میکرد. اما در حالت ORDER:
Instance A باید بداند آخرین شمارهای که در کل سیستم (تمام نودها) تولید شده، چه بوده است?
برای پاسخ به این سوال، Instance A باید با Global Resource Directory (GRD) هماهنگ شود.
مرحله ۳: ورود به صف Enqueue (The Contention Point)
اینجا جایی است که “گلوگاه” ایجاد میشود. برای اینکه از هرگونه تداخل جلوگیری شود، اوراکل از یک مکانیزم Enqueue (یک نوع قفل منطقی) استفاده میکند.
- Instance A یک درخواست برای گرفتن Exclusive Enqueue (قفل انحصاری) روی این Sequence ارسال میکند.
- این یعنی: “من میخواهم شماره بعدی را تعیین کنم، تا من تمام نشده، هیچکس دیگر حق ندارد شمارهای را از Sequence بگیرد.”
مرحله ۴: هماهنگی از طریق Interconnect (The Communication)
این درخواست از طریق Private Interconnect به سایر نودها (Instance B ) ارسال میشود.
- اگر Instance B در حال تولید شماره است، Instance A باید منتظر بماند (Wait Event).
- اگر Instance B آزاد است، Instance A باید ابتدا اجازه را از مدیریت مرکزی (یا از طریق هماهنگی با نودهای دیگر) بگیرد تا مطمئن شود شمارهای که میخواهد تولید کند، قطعاً بزرگتر از آخرین شمارهی Instance B است.
مرحله ۵: تولید شماره و بهروزرسانی وضعیت (Generation & (Update
پس از اینکه Instance A اجازه را از طریق Enqueue دریافت کرد:
- شماره جدید را تولید میکند (مثلاً شماره ۱۰۰).
- وضعیت “آخرین شماره تولید شده در کل سیستم” را به صورت Global بهروزرسانی میکند. این کار باعث میشود که اگر در همان لحظه Instance B درخواست بدهد، بداند که باید از ۱۰۰۱ شروع کند.
مرحله ۶: آزادسازی قفل ((Release
در نهایت، Instance A آن Enqueue را آزاد میکند تا نودهای دیگر بتوانند وارد صف شوند.
پس هماهنگی از طریق Global Enqueue و Metadata است
رابطه این دو به این صورت است:
- Metadata (SYS.SEQ$) حکم “منبع حقیقت” را دارد.
- Enqueue حکم “اجازه دسترسی” را دارد.
وقتی Instance A میخواهد شماره را تولید کند:
- اول Enqueue را میگیرد (تا مطمئن شود هیچ نود دیگری در حال تغییر Metadata نیست).
- سپس مقدار جدید را در Metadata (در SGA و سپس (Redo Log بهروز میکند.
- سپس Enqueue را آزاد میکند.
نتیجه :
شما با فعال کردن ORDER در RAC، از یک سیستم که هر ۲۰ شماره یک بار به دیتابیس مراجعه میکرد، به سیستمی رسیدید که برای هر شماره، باید:
- یک Enqueue بگیرد.
- یک Interconnect Message بفرستد.
- یک Redo Log Entry ایجاد کند (برای بهروزرسانی Metadata)
- و در نهایت Enqueue را آزاد کند.
این یعنی تبدیل شدن یک عملیات بسیار سریع در RAM به یک عملیات سنگین شامل Network I/O و Log I/O
Wait Event
enq: SQ – contention: این یک Enqueue Wait است. وقتی چندین سِشن در نودهای مختلف همزمان میخواهند از یک Sequence استفاده کنند، اوراکل برای مدیریت دسترسی به ساختار دادهایِ آن Sequence، از یک “قفل” (Lock) استفاده میکند.چرا رخ میدهد؟ چون ORDER فعال است، اوراکل باید تضمین کند که هیچ دو سشن در دو نود مختلف، شمارههای همرتبه یا جابهجا نگیرند. این باعث میشود سشنها در صف انتظار برای گرفتن لایسنسِ استفاده از آن SEQUENCE قرار بگیرند. یعنی DATA BLOCK مروبط به SEQUENCE METADATA دارای درخواست های زیادی است و اصطلاحا HOT BLOCK است
gc buffer busy acquire : یعنی نودها دارند برای دسترسی به بلوکِ مدیریتِ SEQUENCE با هم میجنگند
gc current block busy:
این خطا بسیار نزدیک به مورد قبلی است gc buffer busy acquire اما کمی متفاوت است.
در gc buffer busy acquire ، نود منتظر است تا بلوک “در دسترس” شود. در اینجا، نود منتظر است تا بلوک از نود دیگر به او منتقل شود ( (Block Transfer تا بتواند روی آن عملیات انجام دهد.چون همه نودها در یک لحظه میخواهند “آخرین شماره” را از همان بلوکِ مدیریتِ SEQUENCE بخوانند یا آپدیت کنند، این انتقالهای مکرر بلوک بین نودها (Block Shipping) باعث ایجاد این WAIT میشود. ، یعنی ترافیک شبکه (Interconnect) به دلیل جابهجایی مداوم بلوکِ SEQUENCE بین نودها سنگین شده است.
log file sync
وقتی ORDER در RAC فعال است، هر بار که یک شماره تولید میشود، باید حتماً در دیتادیکشنشنری ثبت و Commit شود تا نودهای دیگر از آن مطلع شوند.این تاییدیه باعث میشود که مکانیزم Log Writer (LGWR) باید تغییرات مربوط به شمارهی جدید را در Redo Log ثبت کند تا اگر سیستم Crash کرد، ترتیب حفظ شود این یعنی حجم زیادی از تغییرات کوچک اما مداوم در Redo Log ایجاد میشود.اگر تعداد تراکنشها بالا باشد، فشار روی نوشتن Redo Log زیاد شده و سشنها منتظر سینک شدن لاگها میمانند (log file sync).