تا اینجا یاد گرفتیم:

• شرط‌ها
• حلقه‌ها
• توابع

اما واقعیت این است که قدرت واقعی Bash در پردازش متن (Text Processing) است.

تقریباً تمام خروجی‌های لینوکس و اوراکل متنی هستند.

اگر بتوانی متن را فیلتر و پردازش کنی، می‌توانی:

• logها را تحلیل کنی
• خروجی RMAN را بررسی کنی
• کاربران سیستم را فیلتر کنی
• خطاها را استخراج کنی

در این قسمت سه ابزار پایه و بسیار مهم را یاد می‌گیریم:

• grep
• cut
• tr

1️⃣ grep — جستجو در متن

grep برای پیدا کردن الگو (pattern) در متن استفاده می‌شود.

ساختار ساده:

grep pattern file

مثال:

grep ERROR /var/log/messages

تمام خط‌هایی که شامل ERROR باشند چاپ می‌شوند.

جستجوی بدون حساسیت به حروف

grep -i error file.log

-i باعث می‌شود کوچک و بزرگ بودن حروف مهم نباشد.

نمایش شماره خط

grep -n ERROR file.log

استفاده در اسکریپت

if grep -q ERROR backup.log; then
  echo "Backup has errors"
fi

گزینه -q فقط وضعیت خروجی را بررسی می‌کند و چیزی چاپ نمی‌کند.

این دقیقاً برای automation مفید است.

2️⃣ cut — جدا کردن ستون‌ها

cut برای استخراج فیلدهای خاص از یک خط استفاده می‌شود.

ساختار:

cut -d delimiter -f field_number file

• -d: → جداکننده :
• -f1 → فیلد اول (نام کاربر)

مثال کاربردی برای DBA

گرفتن لیست UIDها:

cut -d: -f3 /etc/passwd

استفاده همراه با grep

grep bash /etc/passwd | cut -d: -f1

کاربرانی که shell آن‌ها bash است.

3️⃣ tr — تبدیل کاراکترها

tr برای جایگزینی یا حذف کاراکترها استفاده می‌شود.

ساختار:

tr 'set1' 'set2'

تبدیل حروف کوچک به بزرگ

echo "oracle" | tr 'a-z' 'A-Z'

حذف کاراکتر خاص

echo "a,b,c" | tr -d ','

تبدیل جداکننده‌ها

مثلاً تبدیل : به space:

cat /etc/passwd | tr ':' ' '

مثال عملی واقعی

فرض کنید می‌خواهیم بررسی کنیم آیا در log مربوط به backup خطایی وجود دارد یا نه و نام فایل را استخراج کنیم.